Praktijkvoorbeeld van ontprikkeling in de wildernis
Als outdoor educator nam ik kinderen en jongeren van 10 tot 24 jaar mee de Canadese wildernis in. De eerste opdracht: de rugzak zelf (her)inpakken. En ja, dat betekende keuzes maken. Deo, make-up, droge shampoo… en de mobiel? Uiteindelijk was het hun eigen beslissing, want het ging om ervaringsleren. Ik gaf wel advies en zette ze aan het denken: wie houdt er ook alweer van de geur van deo (hint: de beer!)? En realiseer je dat je ook al het eten, het kook- en slaapspul moet dragen. Bovendien: er is helemaal geen mobiel bereik. Na wat aarzeling haalden ze dan toch de overbodige spullen uit hun rugzak en konden we op pad. Tijdens de meerdaagse wildernistocht ontstonden de mooiste gesprekken. Geen overprikkeling en zonder make-up of ideaalplaatjes —gewoon zichzelf.
Precies dát inspireert mijn werk bij Buiten Gewoon Beter: kinderen en jongeren in Nederland een plek geven om zichzelf te ontdekken en hun eigen krachten te vinden, ondanks de wereld waarin zij nu leven met constante prikkels, het ideaalplaatje en de bijbehorende druk.
Kinderen en jongeren in deze tijd
Tegenwoordig raken veel kinderen en jongeren overprikkeld door een wereld vol schermen, verwachtingen en sociale druk. Vooral gevoelige kinderen hebben het zwaar: de prestatiedruk van de maatschappij is hoog en sociale media zorgen voor constante vergelijking en prikkels, terwijl echte rust vaak ontbreekt. Het lichaam staat daardoor voortdurend aan, zonder genoeg tijd om op te laden. Overprikkeling uit zich op allerlei manieren. Sommige kinderen trekken zich terug, hebben moeite met slapen of concentreren zich slecht, anderen krijgen last van lichamelijke klachten of emoties die hoog oplopen. Belangrijk om als ouder te beseffen dat dit gedrag geen onwil is, maar een signaal dat een kind of jongere niet goed in z’n vel zit.
5 praktische tips voor ouders bij overprikkeling
- Creëer rustmomenten
Laat je kind regelmatig op adem komen. Voor sommige kinderen is het fijn als dat vaste momenten zijn op een dag. Denk aan schermvrije tijd, een wandeling buiten, of rustig samen iets doen zoals tekenen, puzzelen of iets bakken. - Structuur en voorspelbaarheid
Door structuur en voorspeelbaarheid voelen kinderen zich veilig. Duidelijke dagindeling en verwachtingen maken dat het zenuwstelsel minder ‘aan’ hoeft te staan. - Minder schermgebruik
Denk aan duidelijke regels betreft schermtijd en geen schermen op de slaapkamers. En even wat langer wachten met je kind een eigen telefoon geven. - Luister en erken emoties
Overprikkelde kinderen hebben vaak moeite woorden te geven aan wat ze voelen. Erkennen van emoties en gevoelens in hun lichaam helpt spanning te laten dalen. - Bekijk het aantal activiteiten
Naar hoeveel sporten, clubjes, lessen gaat je kind na school? Is dat fijn of juist overprikkelend? Kijk samen, wat is echt nodig en wat niet en kan ruimte creëren voor vrije tijd. Ook tijd voor vervelen is belangrijk, daar leren kinderen een heleboel van zoals het stimuleren van creativiteit, probleemoplossend vermogen, zelfstandigheid en concentratievermogen.
Wanneer is hulp nodig?
Het is verstandig om hulp te zoeken als de klachten langer aanhouden, school steeds meer strijd oplevert, het zelfvertrouwen van je kind afneemt, de sfeer thuis onder druk komt te staan en je als ouder het gevoel hebt vast te lopen. Vroegtijdige begeleiding voorkomt dat overprikkeling zich ontwikkelt tot langdurige klachten zoals angst, uitval of somberheid.
Hulp voor kinderen en jongeren bij Buiten Gewoon Beter
Twijfel je of je kind overprikkeld is of wat er nodig is? Maak gratis kennis bij Buiten Gewoon Beter. Samen kijken we wat jouw kind helpt om weer op te laden en stevig te staan.